الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

393

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مىپذيرد ، ولى نه بدون قيد و شرط ، بلكه با شرائطى كه در ذيل آيه آمده است ، مىگويد : « خداوند فرمود عذاب و كيفرم را به هر كس بخواهم ( و مستحق ببينم ) مىرسانم » ( * ( قالَ عَذابِي أُصِيبُ بِه مَنْ أَشاءُ ) * ) . بارها گفته‌ايم كه « مشيت » در اين گونه موارد بلكه در همه موارد به معنى خواست مطلق و بدون قيد و شرط نيست ، بلكه خواست توأم با حكمت و شايستگيها و لياقتها است و به اين ترتيب پاسخ هر گونه اشكالى در اين زمينه روشن مىشود . سپس اضافه مىكند : « اما رحمت من همه چيز را در بر گرفته است » ( * ( وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ) * ) . اين رحمت واسعه پروردگار ممكن است اشاره به نعمتها و بركات دنيوى باشد كه همگان را در برگرفته و بر و فاجر و نيك و بد از آن بهره مىبرند . و نيز مىتواند اشاره به همه رحمتهاى مادى و معنوى باشد زيرا نعمتهاى معنوى اختصاص به قوم و جمعيتى ندارد ، هر چند شرائطى دارد كه بدون آن ، شامل كسى نمىشود ، و به تعبير ديگر درهاى رحمت الهى به روى همگان گشوده است و اين خود مردمند كه بايد تصميم بگيرند و از اين در وارد شوند و اگر كسانى شرائط ورود در آن را فراهم نسازند دليل بر تقصير خود آنها است ، نه محدود بودن رحمت خدا ( تفسير دوم با مفهوم آيه و جمله اى كه بعد مىآيد سازگارتر و مناسبتر است ) . ولى براى اينكه كسانى خيال نكنند ، پذيرش توبه و يا وسعت رحمت پروردگار و عموميت آن ، بىقيد و شرط و بدون حساب و كتاب است ، در پايان آيه اضافه مىكند « من به زودى رحمتم را براى كسانى كه سه كار را انجام مى - دهند مىنويسم ، آنها كه تقوا پيشه مىكنند ، و آنها كه زكات مىپردازند ، و آنها كه به آيات ما ايمان مىآورند » ( * ( فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ